Een achterste kruisbandreconstructie is een operatie waarbij de gescheurde achterste kruisband (PCL) wordt vervangen door een synthetisch LARS ligament. Deze ingreep gebeurt via artroscopie in dagkliniek en is aangewezen bij patiënten met instabiliteitsklachten die willen terugkeren naar sport of zware activiteiten. Met LARS ligament is het herstel sneller: 3-6 maanden voor terugkeer naar sport.
Wanneer is een achterste kruisbandreconstructie aangewezen?
Een achterste kruisbandreconstructie wordt overwogen wanneer:
- Er instabiliteitsklachten zijn (het gevoel dat de knie "wegzakt" naar achteren)
- De patiënt jong en/of zeer actief is
- Er een wens is om terug te keren naar sport met draaibewegingen
- Conservatieve behandeling (kinesitherapie, spierversterking) onvoldoende resultaat geeft
- Er gecombineerde letsels zijn (meniscus, andere ligamenten)
- Er een complete PCL-ruptuur is met aanhoudende klachten
Belangrijk
Niet alle patiënten met een gescheurde achterste kruisband hebben een operatie nodig. Bij geïsoleerde, partiële PCL-letsels kan conservatieve behandeling met kinesitherapie en brace effectief zijn. Bij complete rupturen of gecombineerde letsels is reconstructie vaak aangewezen.
Pre-operatieve revalidatie
Voor de operatie is het belangrijk om de knie optimaal voor te bereiden. Dit verbetert het postoperatieve herstel aanzienlijk.
Pre-operatieve criteria
Voor een optimaal resultaat moet vóór de operatie worden bereikt:
- Geen of minimale zwelling - De knie moet relatief rustig zijn
- Volledige extensie (strekking) - 0° extensie moet bereikt zijn
- Goede quadricepsactivatie - Actieve beenheffen zonder extensielag
- Flexie ≥120° - Minimaal 120° buiging
- Normaal looppatroon - Lopen zonder hulpmiddelen en zonder manken
De operatie
Graft keuze
Voor de reconstructie van de achterste kruisband wordt in principe gebruik gemaakt van een synthetisch LARS ligament. Dit synthetische materiaal biedt onmiddellijke stabiliteit en maakt vroege mobilisatie mogelijk.
Synthetische grafts (LARS)
- LARS: Synthetisch materiaal dat de functie van de achterste kruisband overneemt
- Onmiddellijke stabiliteit na operatie
- Mogelijkheid tot vroege mobilisatie en activatie van de hamstrings
- Geen donorplaatsproblematiek zoals bij biologische grafts
Waarom LARS voor PCL?
Het gebruik van een synthetisch LARS ligament bij achterste kruisbandreconstructie heeft verschillende voordelen: onmiddellijke stabiliteit, mogelijkheid tot vroege mobilisatie, en geen behoefte aan lichaamseigen peesmateriaal. Dit maakt het een geschikte keuze voor PCL-reconstructie.
Operatietechniek
Een achterste kruisbandoperatie gebeurt zoals de voorste kruisbandoperatie via een artroscopie of kijkoperatie in dagkliniek. De ingreep is iets ingewikkelder en verschilt van de operatie van een voorste kruisband door een extra incisie aan de binnenkant van de knie voor de fixatie van de kruisband ter hoogte van het dijbeen (femur).
Stap 1: Inspectie van de knie
Er wordt gestart met inspectie van de knie: bevestiging van het achterste kruisbandletsel, nagaan of er meniscus- en/of kraakbeenletsels aanwezig zijn (en ze behandelen).
Stap 2: Tunnelpreparatie
De nieuwe achterste kruisband wordt gefixeerd in 2 bottunnels (tibia en femur). De juiste positie van de tunnels wordt bepaald via richtinstrumenten. Er wordt een tibiale tunnel geboord en een femorale tunnel voor de fixatie van het ligament.
Extra incisie
In tegenstelling tot een voorste kruisbandoperatie is er een extra incisie nodig aan de binnenkant van de knie voor de fixatie van de kruisband ter hoogte van het dijbeen. Dit maakt de ingreep iets complexer, maar indien alles vlot verloopt duurt de ingreep in principe niet langer dan een voorste kruisbandplastie.
Stap 3: Graft passage en fixatie
Het LARS ligament wordt door de tunnels geleid en gefixeerd. De fixatie van het ligament gebeurt zowel tibiaal als femoraal via een bio interferentieschroef. Dit zorgt voor een sterke en duurzame reconstructie.
Voordeel van LARS bij PCL
Het gebruik van het synthetisch LARS ligament maakt een onmiddellijke mobilisatie en activatie van de hamstrings mogelijk. Dit is een belangrijk voordeel ten opzichte van biologische grafts, die eerst moeten ingroeien voordat volledige belasting mogelijk is.
Verdoving
Meestal een lichte algemene anesthesie met voorafgaand een kleine prik ter hoogte van het midden van de dij om een gevoelszenuw tijdelijk te verdoven. Alternatief is een rachi (ruggenprik) anesthesie.
Voordelen van deze verdovingstechniek
- Minder pijn tijdens en na de operatie
- Minder morfine-achtige medicatie nodig
- Minder kans op misselijkheid
- Snellere mobilisatie na de operatie
Direct na de ingreep
Na de ingreep wordt de knie onmiddellijk gekoeld met een koelsysteem met digitale sturing en wordt het CPM toestel aangelegd door de kinesist.
Een uurtje later gaat de patiënt terug naar de kamer om naar huis te gaan als voldaan is aan het home-readiness protocol.
Na de operatie
Het herstel na een achterste kruisbandreconstructie met LARS ligament is een intensief traject van 3-6 maanden. Progressie is gebaseerd op het behalen van specifieke criteria, niet alleen op tijd. Het gebruik van een LARS ligament maakt vroege mobilisatie mogelijk, maar een goed uitgevoerd revalidatieprogramma blijft essentieel. Voor gedetailleerde informatie over het volledige revalidatieprotocol, inclusief alle fasen, oefeningen en criteria, zie onze revalidatiepagina.
Mogelijke complicaties
Complicaties zijn zeldzaam maar kunnen voorkomen:
- Infectie (zeer zeldzaam)
- Bloeding in de knie
- Zenuwschade (tijdelijk gevoelsverlies rond de incisies)
- Stijfheid (vooral extensiebeperking)
- Herhaalde scheur (zeldzamer dan bij ACL)
- Graft falen (zeldzaam)
Resultaten
Met een goed uitgevoerde operatie en revalidatie kunnen de meeste patiënten:
- Terugkeren naar hun sportniveau
- Stabiliteit van de knie herwinnen
- Vertrouwen in de knie terugkrijgen
- Normale dagelijkse activiteiten uitvoeren
Belangrijk: Het succes van een achterste kruisbandreconstructie hangt voor een groot deel af van een goed uitgevoerd revalidatieprogramma. Volg het protocol en de criteria, niet alleen de kalender!