Stijfheid van de knie betekent moeite met buigen of strekken. Dit is een van de kenmerkende symptomen van artrose, maar kan ook andere oorzaken hebben. Het moment waarop de stijfheid optreedt, geeft belangrijke informatie.
Wanneer is uw knie stijf?
Startstijfheid (na rust)
De knie voelt stijf bij de eerste bewegingen na een periode van rust – 's ochtends of na lang zitten.
Kenmerken: Stijf bij opstaan uit bed of stoel, verbetert na "warm lopen" (minuten), komt dagelijks terug, vaak samen met pijn.
Wijst op:
- Artrose – Zeer typisch symptoom (stijfheid < 30 minuten)
- Reumatoïde artritis – Als stijfheid > 30-60 minuten duurt
Stijfheid NA activiteit
De knie wordt stijf na inspanning, wandelen of sport.
Kenmerken: Begint soepel, wordt stijf na gebruik, vaak met zwelling, verbetert met rust.
Wijst op: Artrose met reactieve synovitis, overbelasting.
Constante stijfheid
De knie is altijd stijf, ongeacht rust of activiteit.
Kenmerken: Beperkte bewegingsuitslag, geen variatie door de dag, soms pijnlijk aan het einde van de beweging.
Wijst op: Gevorderde artrose (contractuur), artrofibrose (na operatie of letsel), mechanische blokkages, langdurige immobilisatie.
Bewegingsbeperking: waar zit het probleem?
Kan niet volledig STREKKEN
Mogelijke oorzaken: Artrose (osteofyten aan voorzijde), meniscusscheur (mechanisch blok), samentrekking van het kapsel, na operatie: arthrofibrose.
Verlies van extensie is ernstig en moet behandeld worden
Kan niet volledig BUIGEN
Mogelijke oorzaken: Artrose (pijn en mechanisch blok), zwelling in het gewricht, spierspanning, na operatie: onvoldoende oefenen.
Gevolg: Moeite met hurken, traplopen lastig, fietsen beperkt.
Startstijfheid bij artrose: uitleg
Waarom gebeurt dit?
Bij artrose is het kraakbeen aangetast en produceert het gewricht minder "smeervocht" van goede kwaliteit.
- Tijdens rust: Vloeistof verdeelt zich niet goed
- Bij eerste beweging: "Droge" gewrichtsvlakken schuren
- Na bewegen: Vloeistof verdeelt zich → soepeler
Dit verklaart waarom artrose-patiënten "moeten warm lopen".
Wat kunt u zelf doen?
Bij startstijfheid (artrose)
- Bewegen, bewegen, bewegen – Regelmatig, lichte activiteit. Fietsen is ideaal. "Rust roest".
- Warmte voor activiteit – Warme douche 's ochtends, warmtekussen op de knie.
- Rekken en oefenen – Dagelijkse mobilisatieoefeningen, kinesitherapie.
- Gewichtsverlies – Elke kilo minder = minder belasting.
Behandeling
Conservatief
- Kinesitherapie – Mobilisatie, krachtoefeningen
- Medicatie – Ontstekingsremmers bij opflakkering
- Infiltratie – Cortisone of hyaluronzuur
- Leefstijl – Beweging, gewicht
Operatief (indien nodig)
- Artroscopie – Verwijderen van mechanische blokkades
- Knieprothese – Bij gevorderde artrose met ernstige bewegingsbeperking